Fal-e Hafez

Ghazal 329 (غزل ۳۲۹) · Divan of Hafez

جوزا سَحَر نهادْ حمایل برابرم

The verse
Hafez of Shiraz
جوزا سَحَر نهادْ حمایل برابرم
یعنی غلامِ شاهم و سوگند می‌خورم
ساقی بیا که از مددِ بختِ کارساز
کامی که خواستم ز خدا شد مُیَسَّرَم
جامی بده که باز به شادیِّ رویِ شاه
پیرانه سر، هوایِ جوانیست در سرم
راهم مزن به وصفِ زلالِ خِضِر که من
از جامِ شاه جُرعه کَشِ حوضِ کوثرم
شاها اگر به عرش رسانم سریرِ فضل
مملوکِ این جِنابم و مسکین این دَرَم
من جرعه نوشِ بزمِ تو بودم هزار سال
کی تَرکِ آبخورْد کُنَد طبعِ خوگرم
ور باوَرَت نمی‌کند از بنده این حدیث
از گفتهٔ کمال، دلیلی بیاورم
«گر بَرکَنَم دل از تو و بَردارم از تو مِهر
آن مِهر بَر کِه افکنم؟ آن دل کجا بَرَم؟»
منصور بِنْ مُظَفَّرِ غازیست حرزِ من
و از این خجسته نام، بر اَعدا مُظَفَّرَم
عهدِ اَلَستِ من همه با عشقِ شاه بود
وَز شاهراهِ عمر، بدین عهد بگذرم
گردون چو کرد نظمِ ثُرَیّا به نامِ شاه
من نظمِ دُر چرا نکنم؟ از کِه کمترم؟
شاهین صفت چو طعمه چَشیدم ز دستِ شاه
کِی باشد التفات به صیدِ کبوترم
ای شاهِ شیرگیر چه کم گردد ار شود
در سایهٔ تو مُلکِ فَراغت مُیَسَّرَم
شعرم به یُمنِ مَدحِ تو صد مُلکِ دل گشاد
گویی که تیغِ توست زبانِ سُخنورم
بر گُلشنی اگر بگذشتم چو بادِ صبح
نِی عشق سرو بود و نه شوقِ صنوبرم
بویِ تو می‌شنیدم و بر یادِ رویِ تو
دادند ساقیانِ طَرَب یک دو ساغرم
مستی به آبِ یک دو عِنَب وضعِ بنده نیست
من سالخورده پیرِ خرابات پَروَرَم
با سِیرِ اخترِ فلکم داوری بَسیست
انصافِ شاه باد در این قصه یاورم
شُکرِ خدا که باز در این اوجِ بارگاه
طاووسِ عرش می‌شنود صیتِ شَهپَرَم
نامم ز کارخانهٔ عُشّاق محو باد
گر جز محبتِ تو بُوَد شغلِ دیگرم
شِبلُ الاَسَد به صیدِ دلم حمله کرد و من
گر لاغرم وگرنه شکارِ غضنفرم
ای عاشقانِ رویِ تو از ذَرِّه بیشتر
من کِی رَسَم به وصلِ تو کز ذَرِّه کمترم
بنما به من که مُنکِرِ حُسنِ رخِ تو کیست
تا دیده‌اش به گِزلِکِ غیرت برآورم
بر من فُتاد سایهٔ خورشیدِ سلطنت
و اکنون فَراغت است ز خورشیدِ خاورم
مقصود از این معامله بازارتیزی است
نی جلوه می‌فروشم و نی عشوه می‌خرم
Transliteration

Jowzā saḥar nahād ḥamāyel barābaram

yaʿnī gholām-e shāham-o sowgand mī-khoram

sāqī biyā ke az madad-e bakht-e kār-sāz

kāmī ke khvāstam ze khodā shod moyassaram

jāmī bedeh ke bāz be shādī-ye rūy-e shāh

pīrāne sar, havā-ye javānī-st dar saram

rāham mazan be vaṣf-e zolāl-e Kheżer ke man

az jām-e shāh jorʿe kash-e ḥowż-e Kowsaram

shāhā agar be ʿarsh resānam sarīr-e fażl

mamlūk-e īn jenābam-o meskīn-e īn daram

man jorʿe nūsh-e bazm-e to būdam hezār sāl

key tark-e ābkhvord konad ṭabʿ-e khūgaram

var bāvarat namī-konad az bande īn ḥadīs

az gofte-ye Kamāl, dalīlī biyāvaram

«gar barkanam del az to-o bardāram az to mehr

ān mehr bar ke afkanam? ān del kojā baram?»

Manṣūr ben Moẓaffar-e ghāzī-st ḥerz-e man

v-az īn khojaste nām, bar aʿdā moẓaffaram

ʿahd-e alast-e man hame bā ʿeshq-e shāh būd

vaz shāhrāh-e ʿomr, bedīn ʿahd bogzaram

gardūn cho kard naẓm-e Sorayyā be nām-e shāh

man naẓm-e dorr cherā nakonam? az ke kamtaram?

shāhīn ṣefat cho ṭoʿme chashīdam ze dast-e shāh

key bāshad eltefāt be ṣeyd-e kabūtaram

ey shāh-e shīr-gīr che kam gardad ar shavad

dar sāye-ye to molk-e farāghat moyassaram

sheʿram be yomn-e madḥ-e to ṣad molk-e del goshād

gūyī ke tīgh-e tost zabān-e sokhanvaram

bar golshanī agar bogzashtam cho bād-e ṣobḥ

ney ʿeshq-e sarv būd-o na showq-e ṣanowbaram

būy-e to mī-shenīdam-o bar yād-e rūy-e to

dādand sāqiyān-e ṭarab yek do sāgharam

mastī be āb-e yek do ʿenab vażʿ-e bande nīst

man sāl-khorde pīr-e kharābāt parvaram

bā seyr-e akhtar-e falakam dāvarī basī-st

enṣāf-e shāh bād dar īn qeṣṣe yāvaram

shokr-e khodā ke bāz dar īn owj-e bārgāh

ṭāvūs-e ʿarsh mī-shenavad ṣīt-e shahparam

nāmam ze kārkhāne-ye ʿoshshāq maḥv bād

gar joz maḥabbat-e to bovad shoghl-e dīgaram

sheblo l-asad be ṣeyd-e delam ḥamle kard-o man

gar lāgharam vagarna shekār-e ghażanfaram

ey ʿāsheqān-e rūy-e to az zarre bīshtar

man key rasam be vaṣl-e to kaz zarre kamtaram

benmā be man ke monker-e ḥosn-e rokh-e to kīst

tā dīde-ash be gezlek-e gheyrat barāvaram

bar man fotād sāye-ye khvorshīd-e salṭanat

v-aknūn farāghat ast ze khvorshīd-e khāvaram

maqṣūd az īn moʿāmele bāzār-tīzī-st

ney jelve mī-forūsham-o ney ʿeshve mī-kharam

The Persian verses are from the Divan of Hafez of Shiraz, drawn from the public-domain ganjoor archive, and presented unchanged. The transliteration is model-assisted and awaiting review by a Persian-literate reader — if you spot a slip, we’d love to hear.

Draw your own fal

Hold a question in your heart, and let a verse of Hafez answer it.